HIERDEN – De provincie Gelderland heeft de stikstofregels rond kwetsbare natuur aangescherpt. Daarbij is het stikstofreductiegebied bij Hierden en Epe samen met 130 hectare uitgebreid, omdat een natuurtype eerder niet was meegeteld. De nieuwe regels treden op 23 oktober 2026 in werking.

Dat is concreet nieuws voor Harderwijk en Hierden: de provincie noemt Hierden expliciet als plek waar de grens is aangepast. Wie grond gebruikt, onderneemt of een ruimtelijk project voorbereidt in of nabij het aangewezen gebied, moet voortaan dus opnieuw naar de actuele kaart kijken. Een wandeling langs de perceelgrens is daarvoor helaas niet voldoende; de provincie bepaalt de grens digitaal en juridisch.

Wat verandert er vanaf 23 oktober?

In de stikstofreductiegebieden liggen stikstofgevoelige natuur en stroken van maximaal 500 meter daaromheen. Voor nieuwe veehouderijen gaat vanaf 23 oktober een verbod gelden. Ook mogen bedrijven en maatschappelijke instellingen met stookinstallaties die samen 400 kilowatt of meer vermogen hebben, geen nieuwe stookinstallatie in gebruik nemen. Bestaande installaties mogen wel worden vervangen.

De provincie bouwt de verdere eisen stapsgewijs op. Vanaf 2030 geldt binnen het gebied een verbod op stikstofhoudende kunstmest. Vanaf 2035 volgen onder meer strengere eisen aan grotere stookinstallaties en verplichtingen voor emissieloos mobiel materieel. Voor gemeenten en andere overheden begint die laatste omschakeling eerder: vanaf 2028 voor licht materieel en vanaf 2030 voor al het materieel bij werkzaamheden in het gebied.

Waarom dit Harderwijk raakt

Het gaat niet om een abstract provinciaal lijntje op grote afstand. De provincie heeft de begrenzing juist bij Hierden aangepast. Bovendien stelde het Harderwijkse college in mei 2025, tijdens het toen geldende voorbereidingsbesluit, vast dat zeven gemeentelijke bouwprojecten binnen de toenmalige 500-meterzone lagen. Het college benadrukte daarbij dat het geen volledig overzicht had van alle particuliere en faciliterende initiatieven die geraakt konden worden.

Dat oude aantal is niet automatisch een actuele lijst van getroffen projecten: de grens is inmiddels gewijzigd en per initiatief tellen locatie, soort activiteit en vergunningstatus mee. Maar het laat wel zien waarom de provinciale wijziging hier bestuurlijk relevant is. Harderwijk werkt in Hierden aan woningbouw, voorzieningen en herinrichting van de openbare ruimte. Bij projecten in of nabij de nieuwe zone zal moeten worden getoetst welke regels precies gelden.

Wonen blijft mogelijk, maar controle vooraf wordt belangrijker

Voor inwoners geldt geen nieuw verbod op woningbouw, verbouw of verduurzaming van de eigen woning. Wel blijven de gewone vergunningregels van kracht. Voor bedrijven en grondeigenaren kan de uitkomst anders zijn. Bij landbouwgrond geldt bijvoorbeeld dat de regels voor het hele perceel kunnen gelden als meer dan de helft ervan in de strook ligt. Voor bedrijven kijkt de provincie naar de plek waar de uitstoot plaatsvindt.

De provincie zegt dat direct betrokken inwoners, ondernemers, organisaties en grondeigenaren een brief ontvangen. Wie in het buitengebied van Hierden plannen heeft voor bouw, landbouw, recreatie of bedrijfsinstallaties, doet er verstandig aan niet alleen op een oude kaart of eerdere vergunning te varen. De provincie heeft de grens immers net verlegd – en stikstofbeleid staat erom bekend dat één meter op de kaart bestuurlijk verrassend veel gewicht kan krijgen.

De rode draad

De Gelderse maatregel is bedoeld om natuurherstel mogelijk te maken en vergunningverlening weer op gang te brengen. Voor Harderwijk is de directe boodschap eenvoudiger: Hierden ligt nadrukkelijk in beeld, de begrenzing is aangepast en vanaf 23 oktober gelden de nieuwe regels. Dat maakt een actuele toets per perceel of project belangrijker dan ooit.