Politiek jargon,
zonder de mist.
Wat is nou precies het verschil tussen een motie en een amendement? En wanneer is een toezegging een besluit? Hieronder leggen we veelgebruikte begrippen kort uit.
De uitleg is praktisch, niet juridisch uitputtend.
Voor formele bevoegdheden en procedures blijft de officiële gemeentelijke of wettelijke bron leidend. Deze pagina helpt vooral om raadsstukken en nieuwsberichten sneller te begrijpen.
Gemeenteraad+
De gekozen volksvertegenwoordiging van de gemeente. De raad stelt hoofdlijnen vast, controleert het college en beslist onder meer over begrotingen, verordeningen en veel raadsvoorstellen.
College van B&W+
De burgemeester en wethouders vormen samen het dagelijks bestuur van de gemeente. Het college voert besluiten uit en bereidt veel voorstellen voor de gemeenteraad voor.
Raadsvoorstel+
Een voorstel waarover de gemeenteraad een besluit moet nemen. Vaak komt het van het college, maar de raad kan ook zelf initiatieven nemen.
Collegebesluit+
Een besluit dat het college van burgemeester en wethouders binnen zijn eigen bevoegdheden neemt. Niet ieder collegebesluit komt daarna nog ter stemming in de raad.
Motie+
Een politieke uitspraak of oproep van de gemeenteraad aan het college. Een aangenomen motie is belangrijk, maar verandert niet automatisch de tekst van een raadsbesluit.
Motie vreemd aan de orde van de dag+
Een motie over een onderwerp dat niet als zelfstandig voorstel op de agenda stond. Raadsleden gebruiken dit om een actueel onderwerp toch aan de raad voor te leggen.
Amendement+
Een voorstel om de tekst van een raadsvoorstel of ontwerpbesluit te wijzigen. Wordt het amendement aangenomen, dan verandert het besluit zelf.
Initiatiefvoorstel+
Een voorstel dat niet door het college maar door één of meer raadsleden wordt ingediend.
Toezegging+
Een concrete belofte van een wethouder of burgemeester aan de raad, bijvoorbeeld om iets uit te zoeken, informatie te leveren of actie te ondernemen.
Schriftelijke vragen+
Formele vragen van een raadslid of fractie aan het college. De antwoorden zijn doorgaans openbaar en kunnen later relevant zijn voor een dossier.
Commissie+
Een voorbereidende vergadering waarin onderwerpen worden besproken voordat de gemeenteraad een besluit neemt. Niet iedere gemeente organiseert dit exact hetzelfde.
Zienswijze+
Een formele reactie op een voorgenomen plan of besluit. Inwoners, organisaties of bestuursorganen kunnen in bepaalde procedures een zienswijze indienen.
Begroting+
Het financiële plan van de gemeente voor het komende jaar: waar komt geld vandaan en waar wordt het aan uitgegeven? De gemeenteraad stelt de begroting vast.
Kadernota+
Een document waarin het college en de raad vooruitkijken naar financiële en beleidsmatige keuzes die later in de begroting worden uitgewerkt.
Coalitieakkoord+
De afspraken van partijen die samen het college dragen. Het is politiek belangrijk, maar vervangt niet de formele besluiten van gemeenteraad en college.
Raadsinformatiebrief+
Een brief waarmee het college de gemeenteraad informeert. Zo’n brief kan belangrijk nieuws bevatten, maar is op zichzelf niet altijd een besluit.
Hamerstuk+
Een agendapunt waarvan wordt verwacht dat er geen uitgebreid debat meer nodig is en dat snel kan worden afgedaan. Raadsleden kunnen soms alsnog bespreking vragen.
Kom je jargon tegen dat hier ontbreekt?
Stuur het door. Als het vaker voorkomt, voegen we het aan de uitleg toe.
Stuur een begrip