Harderwijk zet deze week twee bestuurlijke vangnetten neer. Het meest directe nieuws is voor inwoners met een persoonsgebonden budget (pgb) en een informele zorgverlener: de gemeente compenseert tijdelijk extra werkgeverslasten die ontstonden door het verdwijnen van de Regeling dienstverlening aan huis. De regeling geldt vanaf woensdag 21 oktober 2026, werkt terug tot 1 januari 2026 en loopt tot en met 2027.

Daarnaast is de nieuwe Nota reserves en voorzieningen 2026 officieel gepubliceerd. Dat klinkt als verpouwing in een archiefkast, maar het gaat wel over de spelregels voor gemeentelijke buffers, onderhoudsgeld en andere financiële potten. De gemeenteraad stelde die nota op 8 oktober unaniem vast.

Tijdelijke ophoging pgb voor bepaalde zorgsituaties

De beleidsregel is bedoeld voor budgethouders die een pgb gebruiken voor een informele zorgverlener met een arbeidsovereenkomst van maximaal drie dagen per week. Door de afschaffing van de oude regeling per 1 januari 2026 kregen zulke zorgverleners recht op werknemersverzekeringen, zoals WW en Ziektewet. Daardoor stegen de werkgeverslasten voor de pgb-houder.

Wie aan de voorwaarden voldoet, krijgt een tijdelijke ophoging van het pgb voor de werkelijk verschuldigde extra werkgeverslasten die de Sociale Verzekeringsbank inhoudt en afdraagt. De gemeente wil daarmee voorkomen dat de toegekende zorg of ondersteuning in 2026 en 2027 onder druk komt te staan doordat dezelfde zorg ineens duurder werd.

De regeling geldt niet zonder meer voor iedere pgb-situatie. Er gelden onder meer voorwaarden over de bestaande arbeidsovereenkomst, betaling via de SVB en de aard van de zorgverlener. Overeenkomsten met zelfstandigen, zorginstellingen en zorgverleners die vier dagen of meer per week werken vallen buiten deze tijdelijke compensatie. Ook voor familieleden gelden beperkingen, met een uitzondering voor bepaalde doorlopende situaties.

Wat betekent dit concreet? Voor betrokken pgb-houders is dit geen algemene toeslag, maar een gerichte reparatie van aantoonbare extra loonkosten. De regeling noemt geen afzonderlijke aanvraagroute of vast compensatiebedrag; de hoogte hangt af van de daadwerkelijke lasten per situatie. De bestuurlijke boodschap is helder genoeg: de zorg moet niet wegvallen omdat de loonadministratie ineens een extra hoofdstuk kreeg.

Nieuwe regels voor reserves: geen nieuwe pot geld, wel strakker toezicht

De Nota reserves en voorzieningen 2026 vervangt de versie uit 2022. De raad legt daarin vast hoe Harderwijk omgaat met reserves, zoals de algemene reserve, en met voorzieningen voor bijvoorbeeld onderhoud, verplichtingen of geld dat voor een bepaald doel is ontvangen.

De belangrijkste verandering voor de sturing is dat de raad niet met deze nota meteen afzonderlijke reserves opent, sluit of vult. In plaats daarvan worden de nut, noodzaak, omvang en bestemming van reserves en voorzieningen voortaan jaarlijks betrokken bij de begrotings- en jaarrekeningcyclus. De spelregels worden dus nu vastgesteld; de concrete financiële keuzes volgen afzonderlijk.

De nota benadrukt dat reserves in beginsel eenmalig geld zijn en daarom terughoudend moeten worden gebruikt voor structurele uitgaven. Wel kan sinds landelijke regelgeving uit 2024 onder voorwaarden maximaal 10 procent van het vrije surplus in de algemene reserve worden ingezet voor structurele lasten. Dat is nadrukkelijk een mogelijkheid, geen besluit om die ruimte nu ook te gebruiken.

Wat merken inwoners hiervan? Niet morgen een lagere rekening of een nieuw project op straat. Wel moet de jaarlijkse financiële afweging beter zichtbaar maken welke gemeentelijke potten nodig zijn voor risico’s, onderhoud en toekomstige investeringen. Oftewel: minder bestuurlijke magie met potjes, meer uitleg voordat er geld uit verdwijnt.

Rode draad: continuïteit eerst

De twee publicaties hebben weinig gemeen in onderwerp, maar wel in bedoeling. Bij het pgb voorkomt Harderwijk dat een landelijke wijziging in werkgeverslasten de continuïteit van zorg raakt. Bij de gemeentefinanciën wil de raad voorkomen dat eenmalige buffers ongemerkt worden behandeld als een blijvende inkomstenbron. Zorg moet door kunnen lopen en de gemeentelijke huishoudpot moet niet leger blijken zodra de etiketten zijn opgeplakt.