Harderwijk Anders heeft in de aanloop naar de begrotingsbehandeling opnieuw de afvalrekening op tafel gelegd. Aanleiding is het voorstel om in 2027 zowel het vaste als het variabele afvaltarief te verhogen. Het college gaf maandag 9 november uitleg over die keuze, nadat de fractie daar vragen over had gesteld. De voorgestelde bedragen worden in december definitief aan de gemeenteraad voorgelegd.

Daarmee kreeg een onderwerp dat meestal pas bij de gemeentelijke belastingaanslag echt belangstelling krijgt alvast een politieke voorbespreking. De afvalzak blijkt in Harderwijk dus niet alleen iets voor de container, maar ook voor het debat.

Vragen over stijgende lasten

De vragen van Harderwijk Anders kwamen aan bod bij de bespreking van de begroting 2027-2030. Volgens het openbare verslag van de begrotingscommissie wilde de partij weten waarom nu ook het variabele afvaltarief stijgt, terwijl zij eerder juist te horen had gekregen dat een dergelijke verhoging niet verstandig was.

De begroting is beleidsarm opgesteld. Dat betekent volgens de gemeentelijke stukken dat er nog geen nieuw collegebeleid in is verwerkt. Tegelijkertijd bevat het document wel financiële keuzes die inwoners rechtstreeks kunnen merken, waaronder de ontwikkeling van de afvaltarieven. Het college heeft de verhogingen inmiddels toegelicht; de uiteindelijke besluitvorming over de tarieven volgt later.

De gemeenteraad bespreekt de begroting 2027-2030 donderdag 12 november. Op de openbare agenda staan onder meer de begroting, de eerste begrotingswijziging van Meerinzicht, de aankoop van grond aan de Lageweg 52 in Hierden en een subsidieregeling voor het isoleren van bedrijfspanden. De begrotingsavond is daarmee niet alleen een rekensessie, maar ook een eerste moment waarop de nieuwe politieke verhoudingen zich inhoudelijk kunnen laten zien.

Geen stilzwijgende verhoging

Voor Harderwijk Anders is vooral de uitlegbaarheid van de lasten belangrijk. De partij stelt op haar website dat inwoners moeten kunnen begrijpen waarom gemeentelijke keuzes gevolgen hebben voor hun rekening. De afvaltarieven passen precies in dat spanningsveld: het college moet de kosten van inzameling en verwerking dekken, terwijl inwoners willen weten welk deel van de rekening door hun eigen afvalgedrag wordt bepaald.

Het college heeft volgens de berichtgeving uitgelegd waarom beide tarieven stijgen. Daarmee is de politieke vraag niet automatisch verdwenen. Een toelichting is immers nog geen besluit, en een besluit is nog geen applaus. De raad moet in december nog bepalen of de voorgestelde tarieven worden vastgesteld.

De discussie raakt ook aan de manier waarop Harderwijk Anders eerder over afvalbeleid communiceerde. In het verkiezingsprogramma 2026-2030 schrijft de partij dat woonlasten niet harder moeten stijgen dan nodig. Tegelijk beschrijft het programma een overgang naar betalen per kilo, zodat inwoners die afval goed scheiden invloed houden op hun eigen rekening. De partij noemt die keuze zelf geen eerste voorkeur, maar wel een praktische tweede optie.

Langs het partijprogramma

Harderwijk Anders: gedeeltelijk in lijn met het programma. Het programma koppelt afvalbeleid aan grondstoffengebruik, betere scheiding en invloed van inwoners op de eigen rekening. Ook staat er dat woonlasten niet harder moeten stijgen dan nodig. De actuele vragen over de hogere tarieven sluiten aan bij die nadruk op betaalbaarheid en uitleg, maar uit de geraadpleegde bronnen blijkt niet dat Harderwijk Anders de voorgestelde verhogingen al definitief steunt of afwijst.

De rekening komt later

De komende raadsbehandeling maakt daarom vooral zichtbaar waar de politieke scheidslijn kan komen te liggen: tussen kostendekkend afvalbeleid en het beperken van de woonlasten. Harderwijk Anders heeft het onderwerp in elk geval niet laten verdwijnen in de begrotingsbijlagen. De partij vroeg door, het college gaf uitleg en de raad krijgt in december het laatste woord over de tarieven.

Voor inwoners is de conclusie voorlopig eenvoudig: de afvalrekening wordt onderwerp van debat voordat zij op de mat valt. Dat is bestuurlijk netjes. Of het ook financieel prettig uitpakt, moet de gemeenteraad nog beslissen.