De gemeenteraad van Harderwijk heeft het AZC-dossier opnieuw op tafel gelegd, maar dit keer met een duidelijke boodschap aan het college: een evaluatie is pas compleet als niet alleen het gemeentehuis, maar ook de stad aan het woord komt. PRO stemde op donderdag 8 oktober in met twee moties over de evaluatie van het traject rond De Sypel 2. Eén voorstel werd unaniem aangenomen, het andere kreeg steun van PRO, D66, Harderwijk Anders en Gemeentebelang.

Dat is het belangrijkste nieuwe politieke nieuws rond PRO in de periode van 5 tot en met 13 oktober 2026. De partij stelde de moties niet alleen op, maar stemde ook mee met voorstellen die de evaluatie moeten verbreden en een vervolgproces rond een nieuwe AZC-locatie bij de raad moeten leggen. Het dossier krijgt daarmee een extra hoofdstuk. Of misschien beter: een extra bijlage. In Harderwijk is dat bestuurlijk ongeveer hetzelfde als zeggen dat het verhaal nog niet af is.

Breder luisteren naar inwoners

De eerste motie, Bredere evaluatie AZC De Sypel 2, werd ingediend door D66, Harderwijk Anders en PRO. De motie is op 8 oktober aangenomen en vraagt om een bredere evaluatie van het proces rond de mogelijke opvanglocatie. Volgens het raadsinformatiesysteem stemden PRO en de indienende partijen vóór, evenals Gemeentebelang. CDA, ChristenUnie en VVD stemden tegen. De motie heeft een deadline van 7 januari 2027 en is nog niet afgedaan. ([harderwijk.bestuurlijkeinformatie.nl](https://harderwijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Item/1eb29fdb-2f55-4555-ade7-83b765e1360d))

Concreet moet het college alle woonadressen in de wijk Sypel uitnodigen voor een korte enquête. Ook moet er een online stadsgesprek komen voor inwoners van Harderwijk en Hierden. Daarbij gaat het niet alleen om de vraag wat er rond De Sypel 2 is gebeurd, maar ook om communicatie, inspraak en mogelijke verbeterpunten bij toekomstige gevoelige projecten. Het perspectief van het COA moet eveneens onderdeel worden van de aanvullende evaluatie.

Harderwijkse Zaken beschreef de aanleiding als een kritiek op de beperkte breedte van de bestaande evaluatie. Tot nu toe waren onder meer tien deelnemers aan het omwonendenoverleg bevraagd. De indieners vinden die inbreng waardevol, maar niet voldoende om namens de hele wijk of stad conclusies te trekken. ([harderwijksezaken.nl](https://www.harderwijksezaken.nl/nieuws/azc-evaluatie-wordt-uitgebreid-meer-ruimte-voor-reacties-van-inwoners))

PRO kiest voor procedure én publieke betrokkenheid

De tweede motie, Een nieuwe AZC-locatie start bij de raad, werd door alle zeven fracties gezamenlijk ingediend, waaronder PRO. Deze motie werd eveneens aangenomen, met honderd procent van de uitgebrachte stemmen vóór. De motie is gekoppeld aan de raadsvergadering van 8 oktober en is gericht aan burgemeester Joon. ([harderwijk.bestuurlijkeinformatie.nl](https://harderwijk.bestuurlijkeinformatie.nl/Reports/Item/fdb8f737-ee54-4f4d-a251-f09325f57180))

Uit de openbare stukken blijkt dat de raad hiermee de regie over een eventueel nieuw proces nadrukkelijk bij zichzelf wil houden. De motie is nog niet afgedaan. Meer details over de uitvoering staan in het gepubliceerde raadsstuk niet uitgewerkt, maar politiek is de strekking helder: een volgende locatiekeuze moet niet pas bij de raad belanden wanneer de bestuurlijke trein al rijdt en de reizigers vooral nog mogen instappen.

Voor PRO is dat een zichtbaar moment in de oppositie- en controlerol van de fractie. De partij steunt niet alleen een uitbreiding van de evaluatie, maar ook een werkwijze waarin inwoners eerder en breder worden betrokken. Dat sluit aan bij het openbare partijprogramma, waarin PRO pleit voor een toegankelijke gemeente en voor actieve betrokkenheid van inwoners bij besluiten die hun dagelijks leven raken. De partij schrijft bovendien dat zichtbaar moet worden wat er met inbreng van inwoners gebeurt. ([harderwijk.progressiefnederland.nl](https://harderwijk.progressiefnederland.nl/standpunten/?utm_source=openai))

Langs het partijprogramma

PRO: in lijn met het programma. Het programma van PRO noemt het verkleinen van de afstand tussen inwoners en gemeente als een belangrijk aandachtspunt. De partij wil dat inwoners actief kunnen meedenken en dat hun inbreng zichtbaar wordt gebruikt. De steun voor een bredere AZC-evaluatie en een online stadsgesprek past rechtstreeks binnen die uitgangspunten. Het gaat hier niet om een nieuwe partijbelofte, maar om een concrete toepassing van een bestaand programmaonderdeel.

Van evalueren naar leren

De politieke waarde van de moties zit vooral in het verschil tussen een evaluatie als terugblik en een evaluatie als leerproces. Bij een terugblik wordt vastgesteld wat er is gebeurd. Bij een leerproces moet ook duidelijk worden waarom inwoners zich wel of niet gehoord voelden, waar communicatie tekortschiet en welke procedures bij een volgend gevoelig dossier anders moeten.

De aangenomen moties leggen die lat hoger. Inwoners die niet aan het omwonendenoverleg deelnamen, krijgen alsnog een mogelijkheid om hun ervaringen te delen. Ook wordt het gesprek verbreed naar heel Harderwijk en Hierden. Dat is bestuurlijk niet zonder risico: hoe meer mensen je uitnodigt om mee te praten, hoe groter de kans dat er ook antwoorden komen waar het college liever nog een apart overleg voor had gepland.

Voor PRO betekent dit dat de fractie zich de komende maanden moet verhouden tot de uitvoering. De moties zijn aangenomen, maar daarmee is de evaluatie nog niet klaar. Het college moet aanvullende bevindingen, de respons en eventuele aangescherpte aanbevelingen binnen drie maanden aan de raad voorleggen. Daarna volgt de politieke toets: is er daadwerkelijk breder geluisterd, en leidt dat ook tot betere afspraken?

De rode draad is daarmee duidelijk. PRO heeft in het AZC-dossier niet gekozen voor een nieuwe grote eindconclusie, maar voor een bredere onderbouwing voordat de volgende conclusie wordt getrokken. Eerst de vragen ophalen, dan de lessen formuleren en pas daarna opnieuw bestuurlijk gaan tekenen. In een dossier waarin de communicatie zelf onderdeel van de evaluatie is, is dat misschien wel de meest logische politieke volgorde.