De verkoop van appartementen in het Dichterskwartier en Havenspoor heeft opnieuw een politieke laag gekregen. Het college van burgemeester en wethouders stelt dat projectontwikkelaar Anders Invest zich houdt aan de afspraken die met de gemeente Harderwijk zijn gemaakt. Ook zou de ontwikkelaar proberen leegstand te voorkomen. Dat antwoord kwam op schriftelijke vragen van onder meer PRO Harderwijk, het CDA en Gemeentebelang.

De beantwoording werd op woensdag 21 oktober openbaar en vormt daarmee een nieuwe ontwikkeling binnen de onderzochte periode van 14 tot en met 22 oktober. Het onderwerp is niet nieuw, maar het college heeft nu wel een actuele bestuurlijke positie ingenomen: de bestaande afspraken zijn volgens het gemeentebestuur niet geschonden.

PRO vraagt door over betaalbare woningen

Aanleiding voor de vragen is de verkoop van appartementen in het Dichterskwartier en Havenspoor. Het gaat om woningen die eerder binnen afspraken met de gemeente zijn ontwikkeld en waarvan de betaalbaarheid en beschikbaarheid voor woningzoekenden politiek gevoelig liggen.

PRO Harderwijk wilde samen met CDA en Gemeentebelang weten hoe het college tegen de verkoop aankijkt en of Anders Invest zich nog aan de gemaakte voorwaarden houdt. De fracties kregen daarop geen bevestiging dat sprake is van een overtreding. Het college stelt juist dat de afspraken niet zijn geschonden.

Volgens de beantwoording zijn de afspraken gemaakt in een andere tijd dan de huidige woningmarkt. Daarmee erkent het college indirect dat de oorspronkelijke context is veranderd. De gemeente wil daarom de komende tijd in beeld brengen hoe zij de instandhouding van betaalbare woningen voor woningzoekenden richting de toekomst zo goed mogelijk kan borgen.

Dat is bestuurlijk een geruststellende formulering met een kleine adder onder het tapijt: wat vandaag formeel volgens afspraak verloopt, hoeft morgen niet automatisch dezelfde maatschappelijke uitkomst te hebben. Een woning kan juridisch keurig binnen de regels worden verkocht en toch politiek vragen oproepen over betaalbaarheid en beschikbaarheid.

Geen schending, wel nieuwe zorgen

Het college maakt een duidelijk onderscheid tussen de bestaande afspraken en de toekomstige opgave. Volgens het gemeentebestuur houdt Anders Invest zich aan de afspraken. Tegelijkertijd noemt het college het belangrijk om betaalbare woningen voor woningzoekenden ook in de toekomst te behouden.

Voor PRO ligt daar vermoedelijk de kern van het dossier. De partij krijgt geen bevestiging van een concrete schending, maar wel een antwoord waarin wordt erkend dat de woningmarkt inmiddels anders is dan toen de afspraken werden gemaakt. De politieke vraag verschuift daarmee van: “Is hier een regel overtreden?” naar: “Zijn de bestaande regels nog voldoende om betaalbare woningen te beschermen?”

Dat tweede vraagstuk is nog niet opgelost. Het college kondigt aan de mogelijkheden in beeld te brengen, maar in de openbare beantwoording is geen nieuw besluit opgenomen over aanvullende voorwaarden, een verkoopstop of een andere vorm van gemeentelijke regie. Ook is niet gebleken dat de gemeente Anders Invest op dit moment een nieuwe verplichting oplegt.

De actuele stand is dus tamelijk Harderwijks: de afspraken staan overeind, de zorgen ook, en voor de toekomst komt er eerst een onderzoekende beweging. De politieke kalender is daarmee opnieuw iets voller dan de gereedschapskist.

Wat betekent dit voor PRO?

Voor PRO is dit een dossier waarin de controlerende rol van de fractie zichtbaar wordt. De partij heeft niet alleen gevraagd of de afspraken worden nageleefd, maar ook aandacht gevraagd voor de vraag wat die afspraken betekenen in een veranderde woningmarkt.

De fractie kan op basis van de beantwoording niet stellen dat Anders Invest de gemeentelijke afspraken heeft geschonden. Daarvoor biedt de openbare informatie geen basis. Wel kan PRO het college blijven aanspreken op de aangekondigde inventarisatie van mogelijkheden om betaalbare woningen beter te borgen.

Daarbij zijn enkele vervolgvragen voor de hand liggend. Welke woningen worden precies als betaalbaar beschouwd? Hoe lang blijven die woningen beschikbaar voor de doelgroep? Welke juridische en financiële instrumenten heeft de gemeente om verkoop en leegstand te beïnvloeden? En wanneer krijgt de gemeenteraad daarover een concreet voorstel?

De beantwoording van 21 oktober geeft op die punten nog geen uitgewerkt antwoord. Het college beschrijft vooral de huidige situatie en kondigt aan vooruit te kijken. Voor PRO betekent dat dat het dossier voorlopig niet van tafel is, maar zich verplaatst van de controle op een bestaande afspraak naar de discussie over toekomstige bescherming.

Langs het partijprogramma

Het programma doet hierover geen concrete uitspraak. De officiële standpuntenpagina van PRO Harderwijk is tijdens deze controle wel geraadpleegd, maar kon door een toegangsblokkade niet inhoudelijk worden uitgelezen. Daarom is geen specifieke programmatische passage vastgesteld waarmee de actuele inzet van PRO betrouwbaar kan worden vergeleken. Een verdergaande kwalificatie zou meer zekerheid suggereren dan de openbare broncontrole toelaat.

De rode draad

Het nieuwe politieke feit is dat het college antwoord heeft gegeven op vragen van PRO, CDA en Gemeentebelang over de verkoop van appartementen in het Dichterskwartier en Havenspoor. Volgens het college zijn de gemeentelijke afspraken niet geschonden en probeert Anders Invest leegstand te voorkomen.

Daarmee is de zaak formeel niet geëscaleerd. Maar de beantwoording maakt wel duidelijk dat de gemeente zelf ziet dat oude afspraken moeten worden bekeken tegen de achtergrond van een veranderde woningmarkt. PRO heeft daarmee geen juridisch gelijk op een overtreding gekregen, maar wel een nieuw aanknopingspunt voor politieke controle: betaalbaarheid beschermen vraagt blijkbaar meer dan vaststellen dat het verleden netjes op papier staat.