De fractie van PRO Harderwijk heeft tijdens de begrotingsbespreking van 5 november de woningbouwcijfers naast de gemeentelijke ambitie gelegd. De uitkomst daarvan is ongemakkelijk eenvoudig: dure koopwoningen worden sneller gerealiseerd dan sociale huur en middenhuur.

In de openbare commissiebespreking van de begroting 2027-2030 wees PRO erop dat de verschillende woningcategorieën niet in hetzelfde tempo worden gebouwd. Volgens de besproken cijfers ligt de realisatie van dure koopwoningen op 142 procent van de ambitie voor de periode 2024-2030. Sociale huur komt uit op 79 procent en middenhuur op 56 procent.

Dat betekent niet dat Harderwijk helemaal geen betaalbare woningen bouwt. Wel laat het overzicht zien dat de categorie waarvoor de voortgang het verst achterloopt, juist de middenhuur is. De cijfers werden besproken in de gezamenlijke raadscommissies tijdens de voorbereiding van de begroting. De raad behandelt de begroting op donderdag 12 november.

PRO zet vraagteken bij de verdeling

De fractie stelde de verhouding tussen de woningcategorieën aan de orde als onderdeel van de bespreking van de gemeentelijke begroting. Daarmee richtte PRO de aandacht niet alleen op het totale aantal woningen, maar ook op de samenstelling van de nieuwbouw.

Dat is politiek relevant. Een woningbouwprogramma kan op papier voortgang boeken, terwijl inwoners die zijn aangewezen op sociale huur of middenhuur daar minder van merken. De gemeentelijke teller loopt dan wel door, maar niet iedere woning telt voor iedere woningzoekende even zwaar. De spreadsheet is tevreden; de wachtrij vermoedelijk minder.

Wethouder Heldoorn reageerde volgens het openbare verslag dat goedkopere woningen binnen projecten vaak later worden gebouwd. Hij verwees daarbij naar 104 sociale huurappartementen die op dat moment in aanbouw zijn. Die ontwikkeling kan de achterstand in sociale huur verkleinen, maar verandert niets aan het besproken beeld dat middenhuur duidelijk achterloopt op de ambitie.

Geen nieuw beleid, wel een scherpe toets

De begroting 2027-2030 werd in de commissiebespreking omschreven als beleidsarm: er staan weinig nieuwe plannen in. Juist daardoor kwam de vraag nadrukkelijker op tafel hoe bestaand beleid uitpakt. PRO gebruikte de begrotingsbehandeling om de voortgang van de woningbouwambitie te toetsen aan de verdeling tussen sociale huur, middenhuur en dure koop.

De gemeentelijke ambitie voor 2024-2030 is 4.800 woningen. De openbare bespreking bevatte geen besluit van de raad over een nieuwe verdeling of een aanvullende opdracht aan het college. De opmerkingen van PRO zijn daarom vooralsnog een politieke beoordeling en geen gewijzigd gemeentelijk beleid.

Wel ligt er een duidelijke vervolgvraag: hoe voorkomt Harderwijk dat betaalbare woningen structureel achteraan aansluiten wanneer projecten worden gefaseerd? Als goedkopere woningen volgens het college vaak later komen, wordt de planning zelf een politiek onderwerp. Later is immers een tijdsaanduiding, geen woningtype.

Langs het partijprogramma

Het programma doet hierover geen concrete uitspraak. De officiële programmapagina van PRO Harderwijk was tijdens deze controle publiek zichtbaar als bronverwijzing, maar kon technisch niet worden geopend. Daarom wordt in dit artikel geen inhoudelijke conclusie getrokken over de vraag of de bespreking van de woningbouwcijfers in lijn is met een specifieke programmapassage.

De actuele politieke ontwikkeling staat daarmee los van een programmatische beoordeling: PRO heeft in de begrotingsbehandeling aandacht gevraagd voor de achterblijvende realisatie van sociale huur en vooral middenhuur, terwijl het college wees op de fasering van goedkopere woningen en de bouw van 104 sociale huurappartementen.

De begroting als meetlat

De gemeenteraad bespreekt en besluit op 12 november over de begroting 2027-2030. De woningbouwcijfers vormen daarbij één van de inhoudelijke kwesties waarop fracties het college kunnen bevragen. Voor PRO is de kern helder: niet alleen het aantal woningen telt, maar ook wie ze kan betalen.

Daarmee heeft de fractie een onderwerp op tafel gelegd dat moeilijk met een algemeen bouwtempo kan worden afgedaan. De komende politieke vraag is niet alleen hoeveel woningen Harderwijk erbij krijgt, maar ook hoeveel daarvan bereikbaar zijn voor mensen die nu op sociale huur of middenhuur wachten.