Harderwijk heeft deze week een opmerkelijk staaltje gemeentelijke logica afgeleverd: voor de nieuwe taxistandplaats aan de Zuiderzeeboulevard worden de eerste zes maanden verkeersregelaars ingezet om bezoekers de weg te wijzen. Dat is een feit. De satirische observatie volgt vanzelf: als een standplaats zes maanden menselijke navigatie nodig heeft, is het minder een locatie dan een speurtocht met een gemeentelijk hesje.

Toch is de onderliggende kwestie serieus. De taxistandplaats moet een einde maken aan overlast van taxi’s op en rond het Kerkplein. Het college houdt vast aan de Zuiderzeeboulevard en stelt dat het algemene belang van een veilige en duidelijke taxilocatie zwaarder weegt dan individuele bewonersbelangen. De langere looproute vanuit het uitgaansgebied is meegewogen; volgens het college zijn er door het autoluwe karakter van de boulevard geen onaanvaardbare verkeers- of sociale veiligheidsrisico’s.

Dat standpunt mag het college innemen. Maar de mededeling dat voorafgaande inspraak wettelijk niet verplicht was, is bestuurlijk ongeveer zo geruststellend als een parkeerbon waarop staat dat lopen ook gezond is. Juridisch kan het kloppen; politiek is het zelden een warm dekentje.

De taxistandplaats: beleid met een looproute

Feitelijk: het verkeersbesluit uit december 2025 maakte het mogelijk dat taxi’s dagelijks tussen 00.00 en 05.00 uur gebruikmaken van gehandicaptenparkeerplaatsen aan de Zuiderzeeboulevard. In dat besluit stond al dat verkeersregelaars gedurende drie maanden in weekenden zouden verwijzen en mogelijke overlast helpen beperken. Deze week meldde het college, in antwoord op vragen van Harderwijk Anders, dat verkeersregelaars de eerste zes maanden van ingebruikname worden ingezet. Het eerder gereserveerde bedrag van 30.000 euro voor extern locatieadvies is niet daaraan besteed, omdat de locatiekeuze intern is opgepakt; volgens het college kan dat budget mogelijk voor verkeersregelaars worden benut.

De observatie: Harderwijk heeft dus eerst onderzocht waar de taxi moet staan, vervolgens besloten waar de taxi moet staan, en zet daarna mensen neer om uit te leggen waar de taxi staat. Het is niet dat de overheid geen routekaart heeft; de routekaart heeft alleen begeleiding nodig.

Harderwijk Anders stelde onder meer vragen over de bezwarenprocedure en over de mogelijkheid van een burgerraad bij dit soort onderwerpen. Het college vindt de inrichting van de openbare ruimte daarvoor niet geschikt en wijst op participatie via buurt- en wijkverenigingen. Dat is een legitiem bestuurlijk antwoord, maar het blijft een antwoord met een kleine bijsluiter: participatie werkt het best vóórdat bewoners elkaar in een bezwaarschrift ontmoeten. De gemeente zegt de ervaringen uit dit proces mee te nemen naar toekomstige besluiten. Laten we hopen dat die toekomstige besluiten dan niet opnieuw beginnen met: “u had er juridisch niet bij hoeven zijn.”

Nieuw Weiburg: tegelijk vooruit, omlaag en opnieuw op tafel

Wie denkt dat woningbouw een rechte lijn is, heeft vermoedelijk nog nooit een grondexploitatie gezien. Bij Nieuw Weiburg kwamen deze week drie bestuurlijke werkelijkheden tegelijk samen. De gemeenteraad stemde op donderdag 17 september unaniem in met een neerwaartse bijstelling van de verwachte grondopbrengsten. Het gaat om het financiële kader voor de definitieve afspraken met ontwikkelaars rond ongeveer 1.100 woningen. Minder verwachte opbrengst betekent niet dat er ineens minder woningen zijn aangekondigd, maar wel dat de gemeentelijke rekenmachine een andere stand heeft gekregen.

Een week later stond het burgerinitiatief Onze Toekomst met de Weiburg in de commissie Stad & Omgeving. De initiatiefnemers vragen ruimte om een burgervariant uit te werken als volwaardig alternatief in de verdere afweging. De commissie nam op donderdag 24 september geen eindbesluit; de initiatiefnemers konden hun voorstel toelichten en commissieleden konden vragen stellen. Het vervolg ligt vervolgens bij raad en presidium.

Feitelijk: het college ziet volgens zijn eerder ingediende wensen en bedenkingen geen ruimte voor een nieuwe burgervariant in deze fase. De bestuurlijke redenering is dat een nieuw ontwerp, onderzoeken, participatieproces en nieuwe afspraken met betrokken partijen vertraging en extra kosten zouden opleveren. Lokale berichtgeving over die college-notitie noemt een mogelijke vertraging van twee tot drie jaar en voorbereidingskosten van circa 600.000 tot 900.000 euro.

De observatie: Nieuw Weiburg rijdt nu op twee sporen. Op het ene spoor gaat de financiële onderbouwing verder; op het andere spoor vraagt een bewonersinitiatief of de trein misschien nog even bij het perron van de samenleving wil stoppen. Het college wijst op de dienstregeling, de bewoners op de bestemming. En ergens tussen die twee staat de gemeenteraad met een fluitje, een begroting en de eeuwige vraag of participatie nog invloed heeft wanneer het ontwerp al bijna zijn jas aan heeft.

Dat is geen pleidooi voor eindeloos herontwerpen. Harderwijk heeft woningen nodig en grote plannen mogen niet verworden tot een permanente powerpointpresentatie. Maar een burgerinitiatief dat formeel aan de eisen voldoet, verdient meer dan een ceremonieel rondje langs de microfoon. De raad moet straks helder maken wat zij met het initiatief doet, welke ruimte er nog werkelijk is en waar de grens ligt. Niet omdat iedere variant uitvoerbaar moet zijn, maar omdat een raad die inwoners serieus wil nemen ook precies moet uitleggen wanneer “meedenken” ophoudt en “kennisnemen” begint.

De woningbouwambitie heeft nu een stopcontact nodig

Alsof grondprijzen, participatie en planprocedures nog niet genoeg hobbels op de bouwweg zijn, staat woningbouw in Harderwijk nu ook in de rij voor elektriciteit. De gemeente stelde beleidsregels vast voor het aanvragen van prioriteit en transportcapaciteit voor woningbouwprojecten. Die regels moeten zorgen voor een transparante, objectieve en niet-discriminerende volgorde, omdat netcongestie betekent dat niet ieder project meteen kan rekenen op een aansluiting.

De regeling is bijna ontroerend nuchter: projecten worden onder meer gerangschikt op verwachte start van de bouw, projectrijpheid, maatschappelijk belang en opleverdatum. Bij een gelijke score kan er zelfs een openbare loting plaatsvinden. De woningbouwopgave heeft daarmee officieel iets van een gemeentelijke finaleavond gekregen: envelop open, balletje draaien, en hopen dat de nieuwbouwwijk niet op de reservelijst van het stopcontact belandt.

Feitelijk: de gemeente benadrukt zelf dat een plaats op de lijst geen garantie op een stroomaansluiting is. De gemeente kan prioriteit aanvragen; de netbeheerder bepaalt uiteindelijk de beschikbare capaciteit en aansluiting. Dat onderscheid is belangrijk. Harderwijk kan de woningbouw wel netjes in de rij zetten, maar de kabel bepaalt wie naar binnen mag.

Het is tegelijk verstandig dat de gemeente hiervoor openbare regels opstelt. Juist wanneer schaarste dwingt tot keuzes, moet zichtbaar zijn hoe die keuzes tot stand komen. Want een stad die 1.100 woningen plant, kan zich niet permitteren om later te ontdekken dat de huizen er wel staan, maar de waterkoker alleen werkt op afspraak.

Waterfront: drijvende eilanden, fietsers en vaste bedragen

Ook aan het Waterfront beweegt de stad verder. Lokale berichtgeving meldde deze week dat Harderwijk 275.000 euro beschikbaar stelt voor drijvende eilanden die de waterkwaliteit en biodiversiteit moeten verbeteren. De beplante eilanden zijn bedoeld als verblijf- en foerageergebied voor vogels en vissen; afmeren en betreden zijn niet toegestaan, behalve voor onderhoud of hulp aan dieren. Daarnaast is volgens die berichtgeving 450.000 euro voorzien voor het verleggen en aanleggen van fietspaden langs de Zuidwalstraat. Deze maatregelen horen bij de verdere ontwikkeling van Waterfront fase 3, waar het bouwrijp maken de start van 125 woningen in het vierde kwartaal van 2026 mogelijk moet maken.

Dat is op zichzelf een verstandig pakket: woningbouw, fietsen, voetgangers, waterkwaliteit en groen horen in een gebied als het Waterfront bij elkaar. Maar het beeld blijft onweerstaanbaar Harderwijks: terwijl elders woningbouwplannen om stroomcapaciteit vragen, krijgen vogels en vissen alvast een drijvend eiland. Geen verwijt aan de vogels en vissen; die hebben tenminste geen bezwaarprocedure, geen grondexploitatie en vermoedelijk ook geen verkeersregelaar nodig om thuis te komen.

De raad stelt vragen; Meerinzicht krijgt huiswerk

De commissie Stad & Omgeving had donderdag 24 september bovendien een volle rondvraag. Op de openbare agenda stonden onder meer veiligheid rond het kassencomplex aan de Vlierburgweg, verkeersveiligheid op de Strokelweg, de taxistandplaatsen, het maximumaantal woningbouwprojecten in Hierden en vrouwvriendelijke publieke ruimte. D66 stelde dat laatste onderwerp samen met PRO en ChristenUnie aan de orde.

Belangrijk daarbij: de openbare agenda bewijst dat deze onderwerpen zijn geagendeerd, niet automatisch welke problemen zijn vastgesteld of welke maatregelen zijn toegezegd. Juist op veiligheid is die voorzichtigheid nodig. Een rondvraag is geen onderzoeksrapport, maar wel het moment waarop een lokaal signaal bestuurlijk zichtbaar wordt. Soms begint beleid met een dikke nota. Soms begint het met drie woorden achter de naam van een raadslid. De gemeentepolitiek is de enige plek waar een halve zin op een agenda tegelijk klein kan ogen en groot kan worden.

Bij Meerinzicht was de politieke boodschap deze week juist opvallend breed. De motie Samenwerking Meerinzicht werd in de raadsvergadering van donderdag 17 september aangenomen met 97 procent steun. De officiële registratie vermeldt CDA, D66, Harderwijk Anders, PRO en VVD als indieners, wethouder Wilco Mazier als portefeuillehouder en een deadline van 31 maart 2027. De besluitenlijst werd op vrijdag 18 september gepubliceerd; in de onderzochte week verscheen bovendien een vervolgitem in het raadsinformatiesysteem.

Dat is bestuurlijk gezien geen klein bier. Meerinzicht voert voor Harderwijk, Ermelo en Zeewolde belangrijke taken uit in onder meer het sociaal domein en de bedrijfsvoering. Wanneer vrijwel de hele raad zegt: hier willen we verdere opvolging op, is dat geen opstand maar ook geen vrijblijvend koffiemoment. Het is de gemeentelijke variant van: “we vertrouwen je met de sleutel, maar we willen wel weten waar de reservesleutel ligt.”

En misschien is dat wel de rode draad van deze week. Harderwijk wil vooruit: taxi’s moeten netjes wegkomen, woningen moeten verrijzen, fietspaden moeten aansluiten, bewoners moeten meepraten en samenwerking moet beter controleerbaar worden. Maar vooruitgang blijkt zelden een rechte boulevard. Soms is het een looproute naar een taxistandplaats, soms een wachtlijst voor stroom en soms een burgerinitiatief dat vraagt of de stad nog even om wil kijken.

Dat omkijken is geen vertraging uit principe. Het is de test of bestuurders weten waar zij naartoe gaan — zonder daar eerst zes maanden iemand met een fluorescerend hesje voor nodig te hebben.