Een column over zeven fracties, schriftelijke vragen, de mysterieuze gevaren van anonimiteit, AI-angst, verplichte kennismakingskoffie en een gemeentelijke democratie die soms verdacht veel weg heeft van een klantenservice zonder antwoordknop.

---

Welkom in Harderwijk. Uw mening is belangrijk voor ons. Blijf vooral aan de lijn.

Ergens in Harderwijk moet een bijzonder apparaat staan.

Een apparaat dat tijdens verkiezingscampagnes onafgebroken de woorden *verbinding, betrokkenheid, transparantie, burgerparticipatie* en *luisteren naar inwoners* produceert.

Vermoedelijk staat het op het stadhuis, tussen de koffieautomaat en de papiervernietiger.

Iedere vier jaar wordt het apparaat grondig onderhouden, worden de verkiezingsprogramma's bijgevuld en verschijnen de politieke partijen weer op straat.

Dan willen ze allemaal luisteren.

Naar iedereen.

Over alles.

De inwoner staat centraal. De menselijke maat is belangrijk. De politiek moet dichter bij de mensen komen. De kloof tussen burger en bestuur moet worden verkleind.

Het is een prachtig schouwspel.

Politici die bijna over elkaar heen buitelen om inwoners duidelijk te maken hoe graag ze naar hen willen luisteren.

Maar zodra de verkiezingen voorbij zijn en iemand daadwerkelijk een inhoudelijke vraag stelt, begint er kennelijk een heel ander programma.

*Welkom bij de politieke klantenservice van Harderwijk.*

*Toets 1 voor een kennismakingsgesprek.*

*Toets 2 als u uw volledige identiteit wilt bekendmaken.*

*Toets 3 als u kunt bewijzen dat u uw vraag helemaal zelf hebt geschreven.*

*Toets 4 als u een inhoudelijk antwoord wilt.*

**Sorry. Deze optie is momenteel niet beschikbaar.**

En nee, dit is geen verzonnen onderwerp.

De Knipoog van Harderwijk heeft een rubriek waarin inwoners vragen kunnen stellen aan de lokale politiek.

Geen scheldkanonnades. Geen bedreigingen. Geen ingewikkelde politieke toegangseisen.

Gewoon vragen over het bestuur van de gemeente waarin zij wonen.

Dezelfde vragen kunnen aan verschillende fracties worden voorgelegd.

En wat blijkt?

Op de openbaar toegankelijke website staan momenteel drie lezersvragen vermeld met bij ieder daarvan precies nul gepubliceerde fractieantwoorden.

Nul.

Niet één.

Zelfs geen verdwaalde politieke volzin die per ongeluk onder het verkeerde onderwerp is terechtgekomen.

Wel moet daarbij eerlijk worden vastgesteld dat een ontbrekend gepubliceerd antwoord nog niet bewijst dat iedere fractie bewust heeft geweigerd. Daarvoor moet de verzending en correspondentie per fractie worden bekeken.

Maar het zichtbare resultaat blijft opmerkelijk.

**Een platform dat inwoners politieke standpunten wil laten vergelijken, heeft vooralsnog vooral een uitstekend werkend systeem om lege antwoordvelden te demonstreren.**

En dat verdient een bijzonder grondige blik op onze lokale democratie.

### De gemeenteraad: zeven fracties, een overvloed aan woorden en een merkwaardig probleem met vragen

Laten we de hoofdrolspelers eens op het toneel uitnodigen.

Mark de Lange van Gemeentebelang Harderwijk-Hierden.

Annerieke Kisjes-van Halteren van de ChristenUnie.

Sharon Lubbersen van de VVD.

Andrea Oosting-Klock van het CDA.

Wilco Bos van PRO Harderwijk.

Anke Buurman-Kuiper van D66.

En Tim Smit-Brouwer van Harderwijk Anders.

Zeven fractievoorzitters.

Zeven politieke partijen.

Een gemeenteraad die besluiten neemt over miljoenen euro's, woningen, wegen, veiligheid, voorzieningen en de toekomst van Harderwijk en Hierden.

Mensen die in openbare vergaderingen ingewikkelde beleidsstukken bespreken, amendementen indienen, moties schrijven en politieke debatten voeren.

Maar zodra er via een onafhankelijk platform een lezersvraag binnenkomt, blijken bij sommige fracties ineens heel andere onderwerpen interessant.

Wie stelt de vraag eigenlijk?

Waarom is die vraag zo specifiek?

Is het platform niet te anoniem?

Heeft iemand misschien AI gebruikt?

Kunnen we niet eerst kennismaken?

Het is alsof een ambulanceverpleegkundige bij een ongeval eerst vraagt of de melder wel persoonlijk bekend is bij de bevelvoerder voordat hij of zij bevrijd wordt.

'Uw huis staat in brand? Begrijpelijk. Maar voordat we inhoudelijk op uw melding ingaan, zouden we graag op maandagavond kennismaken.'

Natuurlijk is dat een vergelijking uit de satire. Politieke vragen zijn geen noodmeldingen.

Maar het mechanisme is herkenbaar: de aandacht verschuift van de kwestie naar de persoon die haar meldt.
En precies daar begint het probleem. Niet omdat een kennismaking verkeerd is, maar omdat een kennismaking nooit het antwoord op een politieke vraag kan vervangen.

### De ChristenUnie: hebt u een vraag, of hebt u eerst een legitimatiebewijs?

Neem de correspondentie met mevrouw Annerieke Kisjes.

Zij heeft De Knipoog herhaaldelijk uitgenodigd voor een persoonlijke kennismaking op een maandagavond.

Een sympathiek voorstel, op zichzelf.

Koffie. Een tafel. Een goed gesprek. Misschien zelfs een koekje met een christelijk verantwoorde hoeveelheid suiker.

Niets mis mee.

Maar de discussie krijgt een andere lading wanneer tegelijk bezwaar wordt gemaakt tegen de beperkte persoonlijke bekendheid van de redactie en communicatie met een 'anoniem platform' onwenselijk wordt genoemd.

Anoniem?

Er is een naam bekendgemaakt. De achtergrond van het platform is toegelicht. De doelen zijn uitgelegd. De werkwijze is beschreven. En er is een openbaar redactioneel statuut.

De redactie heeft bovendien uitgelegd waarom volledige publieke bekendheid bewust wordt beperkt.

Niet om zich aan verantwoordelijkheid te onttrekken, maar juist om te voorkomen dat persoonlijke contacten, sympathieën, familiebanden of politieke relaties een rol gaan spelen.

Dat is een keuze die best kritisch mag worden bevraagd.

Maar de vraag blijft wat die persoonlijke gegevens precies veranderen aan de inhoud van een politieke vraag.

Stel dat een inwoner vraagt waarom een partij voor een verkeersmaatregel heeft gestemd.

Is het antwoord dan anders wanneer de vraagsteller Jan heet?

Of Piet?

Of de redacteur iedere maandagavond koffie drinkt bij de fractievoorzitter?

Misschien bestaat er in Harderwijk een bijzondere vorm van politieke natuurkunde.

Een verkeersbesluit heeft kennelijk pas betekenis wanneer bekend is wie het ter discussie stelt.

Maar de werkelijk opmerkelijke passage uit de correspondentie is een andere.

Mevrouw Kisjes schreef:

**'Deze vraag lijkt me ook erg specifiek voor een 'lezer'. Dus ik ben wat sceptisch.'**

Laat die zin even op u inwerken.

Een vraag lijkt te specifiek om van een lezer te komen.

Wat een fascinerende gedachte.

Kennelijk hebben wij de afgelopen jaren iets fundamenteels verkeerd begrepen van burgerparticipatie.

Inwoners mogen wel betrokken zijn, maar liever niet té betrokken.

Ze mogen gemeentelijke besluitvorming volgen, maar niet zo nauwkeurig dat ze er verstand van krijgen.

Ze mogen vragen stellen, zolang die vragen niet verraden dat ze het dossier daadwerkelijk hebben gelezen.

Wat krijgen we straks?

Een gemeentelijke kennistoets voor inwoners?

'Goedemiddag, ik heb een vraag over de juridische grondslag van dit verkeersbesluit.'

'Dat klinkt verdacht. Een gewone inwoner kent geen juridische grondslagen.'

'Maar ik heb het besluit gelezen.'

'Precies. En dat maakt u extra verdacht.'

**Het lijkt wel alsof de betrokken inwoner inmiddels het grootste schrikbeeld van de betrokkenheidspolitiek is geworden.**

Want hoe beter de vraag, hoe groter blijkbaar de behoefte om eerst vast te stellen wie haar gesteld heeft.

Mevrouw Kisjes, u hoeft de redacteur niet persoonlijk te kennen om een politieke vraag te beantwoorden.

U hoeft zijn vriendenkring niet te onderzoeken.

U hoeft zijn familiegeschiedenis niet te kennen.

U hoeft niet te weten welk raadslid bij hem op verjaardagsvisite komt.

En als u vindt dat de vraag feitelijk niet klopt, is er een bijzonder eenvoudige oplossing.

Leg uit wat er niet klopt.

Dat heet een inhoudelijke reactie.

Het is een wat ouderwets democratisch gebruik, maar beslist het proberen waard.

### PRO Harderwijk: help, de vraag is mogelijk met een computer geschreven!

En dan PRO Harderwijk.

Fractievoorzitter Wilco Bos heeft bezwaren geuit tegen wat hij als een AI-pleitnota beschouwde.

Ook hij heeft een persoonlijke kennismaking voorgesteld.

Nu mag iedereen iets vinden van kunstmatige intelligentie.

Er zijn uitstekende redenen om kritisch te kijken naar feiten, formuleringen en mogelijke fouten in door AI ondersteunde teksten.

Maar het verschijnsel wordt pas echt interessant wanneer de discussie over het gebruikte hulpmiddel de oorspronkelijke politieke vraag dreigt te overschaduwen.

Want laten we het even logisch bekijken.

Als een inwoner een tekst schrijft in Microsoft Word, is de vraag dan minder waardevol?

Als de spellingscontrole een taalfout verbetert, verandert dan het stemgedrag van de gemeenteraad?

Als iemand ChatGPT gebruikt om een ingewikkelde vraag begrijpelijk te formuleren, houdt het oorspronkelijke probleem dan plotseling op te bestaan?

Natuurlijk niet.

Een onjuistheid blijft een onjuistheid, ook als zij prachtig is opgeschreven.

Maar een juiste vraag blijft een juiste vraag, ook als iemand hulp heeft gehad bij de formulering.

Stel je de raadsvergadering eens voor.

Een raadslid dient een motie in.

De voorzitter vraagt:

'Is deze motie door u persoonlijk geschreven?'

'Ja, voorzitter.'

'Ook de komma's?'

'Nou, de spellingcontrole heeft...'

'Dan kunnen wij dit voorstel helaas niet behandelen.'

Wat zou dat een fantastische manier zijn om de vergaderduur terug te brengen.

Binnen twintig minuten klaar.

Geen amendementen.

Geen moties.

Geen collegevragen.

Alleen nog een uitgebreide discussie over wie de tekst heeft getypt.

**Meneer Bos, een politieke vraag wordt niet onschadelijk doordat u vraagtekens plaatst bij de gebruikte tekstverwerker.**

Als de inhoud niet klopt, bestrijd de inhoud.

Als de feiten onjuist zijn, corrigeer de feiten.

Als u een ander standpunt hebt, geef dat standpunt.

Maar verwar een discussie over de verpakking niet met een antwoord op wat erin zit.

Dat zou juist van een partij die politiek debat belangrijk vindt, een bijzonder nuttige bijdrage zijn.

### Het gratis podium waar de politiek kennelijk niet altijd op zit te wachten

Laten we eens kijken naar wat De Knipoog eigenlijk aanbiedt.

Een podium.

Voor alle fracties.

Zonder kosten.

Zonder partijlidmaatschap.

Zonder verplichting om positief over de redactie te zijn.

Een plek waar een partij haar eigen standpunt kan uitleggen en een inwoner verschillende antwoorden naast elkaar kan lezen.

Stel je voor dat een communicatiebureau dit commerciële aanbod zou doen.

'Beste politieke partij, wij bieden u gratis ruimte om uw politieke keuzes toe te lichten aan inwoners van Harderwijk.'

Menig campagneleider zou waarschijnlijk onmiddellijk naar de voorwaarden vragen.

Maar hier is de belangrijkste voorwaarde juist heel eenvoudig.

Geef een antwoord wanneer u daarvoor kiest.

Dat antwoord mag kritisch zijn.

Dat antwoord mag kort zijn.

Dat antwoord mag een vraag volledig weerspreken.

De Knipoog hoeft het er niet mee eens te zijn.

En toch zien we bij de concrete correspondentie hoe een inhoudelijk gesprek kan vastlopen op persoonlijke bekendheid, de herkomst van een vraag of het gebruikte schrijfhulpmiddel.

Wat een luxeprobleem.

Politieke partijen besteden tijd aan verkiezingsfolders, sociale media, campagnefilmpjes en het uitleggen waarom hun visie voor Harderwijk zo belangrijk is.

En vervolgens verschijnt er een gratis platform waar diezelfde visie rechtstreeks aan inwoners kan worden uitgelegd.

Maar in plaats van uitsluitend over de voorgelegde onderwerpen te spreken, ontstaat discussie over de afzender.

**De reclameafdeling van de lokale democratie draait uitstekend. Bij de afdeling inhoudelijke klantenservice mag nog wel iemand worden aangenomen.**

### Meedoen en doorpakken. Maar waarheen precies?

De coalitiepartijen Gemeentebelang, ChristenUnie, VVD en CDA presenteerden in juli 2026 hun coalitieakkoord.

De titel luidt:

**'Meedoen en doorpakken.'**

Een titel waar je spontaan de mouwen van opstroopt.

Daadkracht.

Betrokkenheid.

Samen aan de slag.

De inwoner moet kunnen meedoen.

Maar stel je nu eens voor dat we dit motto toepassen op de communicatie met inwoners.

De inwoner doet mee door een vraag te stellen.

De politiek pakt door door te vragen wie die inwoner eigenlijk is.

De inwoner licht zijn vraag toe.

De politiek vraagt of de redacteur niet eerst wil kennismaken.

De inwoner wijst op een openbaar redactioneel statuut.

De politiek heeft vervolgens mogelijk nog vragen over de vorm en herkomst van de vraag.

En ondertussen ligt het oorspronkelijke onderwerp nog altijd op tafel.

**Meedoen en doorpakken blijkt in die situatie vooral: de inwoner doet mee, de discussie pakt door en het antwoord blijft achter.**

Uiteraard kan het college niet verantwoordelijk worden gehouden voor iedere reactie van een raadsfractie.

Maar de coalitiepartijen mogen wel worden aangesproken op de publieke betekenis van de uitgangspunten waarmee zij besturen.

En daarom een paar vragen aan de fractievoorzitters.

Mark de Lange, wat betekent meedoen voor Gemeentebelang wanneer een inwoner schriftelijk en buiten de gebruikelijke partijbijeenkomsten een vraag stelt?

Sharon Lubbersen, welke ruimte ziet de VVD voor inwoners om politieke standpunten kritisch te bevragen zonder dat eerst een persoonlijk gesprek nodig is?

Andrea Oosting-Klock, hoe vertaalt het CDA betrokkenheid en toegankelijkheid naar de dagelijkse omgang met schriftelijke vragen?

En Annerieke Kisjes, waarom zou het voor de beantwoording van een inhoudelijke politieke vraag noodzakelijk zijn eerst de persoon achter een onafhankelijk platform beter te leren kennen?

Dat zijn geen strikvragen.

Geen persoonlijke aanvallen.

Het zijn vragen naar de betekenis van de publieke functie.

Dezelfde vragen gelden voor de oppositie.

Anke Buurman-Kuiper van D66, Wilco Bos van PRO en Tim Smit-Brouwer van Harderwijk Anders hebben net zo goed gelegenheid hun visie op schriftelijke politieke toegankelijkheid uiteen te zetten.

Want het begrip *volksvertegenwoordiger* bevat geen voetnoot met de mededeling dat aanspreekbaarheid alleen geldt tijdens fractieavonden.

### De volgende verkiezingscampagne wordt fantastisch

Stel je de volgende gemeenteraadsverkiezingen eens voor.

De politieke partijen trekken de wijken in.

Vrijwilligers staan op de markt.

Kandidaten delen folders uit.

De bekende slogans keren terug.

'Wij luisteren naar u!'

'Uw stem telt!'

'Samen bouwen we aan Harderwijk!'

En dan gebeurt er iets opmerkelijks.

De inwoners nemen de communicatievoorwaarden van sommige politici over.

Een kandidaat belt aan.

'Goedemiddag, mag ik u vertellen waarom u op onze partij zou moeten stemmen?'

De inwoner opent de deur.

'Natuurlijk. Maar voordat wij inhoudelijk in gesprek gaan, wil ik graag weten wie uw partijprogramma heeft geschreven.'

'Nou, onze programmacommissie.'

'Hebt u AI gebruikt?'

'Dat weet ik eigenlijk niet.'

'Dan ben ik wat sceptisch.'

'Maar meneer, het gaat om onze plannen voor Harderwijk.'

'Dat begrijp ik, maar ik praat liever niet met een organisatie waarvan ik niet persoonlijk alle betrokkenen ken.'

'Zullen we dan onze standpunten toelichten?'

'Heel graag. Komt u eerst op maandagavond kennismaken?'

En vervolgens nog de mededeling:

'Ik vind uw verkiezingsprogramma trouwens erg specifiek voor een politieke partij.'

Wat zou dat een heerlijk gezicht zijn.

Kandidaten die plotseling ervaren hoe het voelt wanneer de vorm van de communicatie belangrijker wordt gemaakt dan de boodschap.

Misschien ontstaat er dan eindelijk begrip.

**Want politici die tijdens verkiezingen ongehinderd achter de voordeur van inwoners willen komen, zouden ook moeten begrijpen waarom inwoners buiten verkiezingstijd ongehinderd een inhoudelijke vraag willen kunnen stellen.**

### Misschien moeten we het college maar eens een officiële brief sturen

Het wordt zo langzamerhand verleidelijk.

Een keurige brief aan het voltallige college van burgemeester en wethouders.

Met afschrift aan de gemeenteraad.

Een nette aanhef.

Een formeel onderwerp.

En dan de vraag hoe de publieke ambities over burgerparticipatie zich verhouden tot een politieke praktijk waarin schriftelijke vragen soms verzanden in discussies over de boodschapper.

Laten we eerlijk zijn: het college kan de fracties niet verplichten De Knipoog te antwoorden.

Een verkiezingsprogramma is geen contract.

En zelfs een schitterende belofte over luisteren levert geen juridisch afdwingbare garantie op dat een fractievoorzitter daadwerkelijk de telefoon opneemt of een e-mail beantwoordt.

Maar politiek blijft die tegenstelling wel degelijk interessant.

Misschien zou een dergelijke brief zelfs aanleiding geven tot een heus bestuurlijk proces.

Eerst een ontvangstbevestiging.

Dan een registratienummer.

Vervolgens de mededeling dat het college niet bevoegd is uitspraken te doen over afzonderlijke raadsfracties.

Daarna doorgeleiding aan de griffie.

En uiteindelijk misschien een brief waarin staat dat burgerparticipatie bijzonder belangrijk wordt gevonden.

Wat zou dat prachtig zijn.

Een complete bestuurlijke procedure om schriftelijk te bevestigen dat schriftelijke communicatie belangrijk is.

**Harderwijk zou dan officieel hebben vastgesteld dat luisteren essentieel is, zonder dat daarmee ook maar één oorspronkelijke lezersvraag is beantwoord.**

Kafka had er een extra deel van *Het proces* voor kunnen schrijven.

Met als titel:

*De inwoner die een antwoord zocht en een zaaknummer kreeg.*

Maar achter die grap schuilt een wezenlijke kwestie.

Het college hoeft de fracties niet tot antwoorden te verplichten om te erkennen dat een open bestuurscultuur gebaat is bij toegankelijkheid, duidelijke communicatie en ruimte voor kritische vragen.

En de gemeenteraad hoeft geen nieuw protocol te schrijven om te beseffen dat inwoners politieke beloften mogen vergelijken met de praktijk.

### De raadsvergoeding is geregeld. De antwoordgarantie niet.

Nog zo'n bijzonder onderdeel van ons democratische bestel.

Raadsleden ontvangen een wettelijk vastgestelde vergoeding voor hun raadswerk.

Terecht.

Het werk kost tijd, vraagt inzet en brengt verantwoordelijkheid met zich mee.

Maar het blijft opmerkelijk dat tegenover die publieke functie geen algemene verplichting staat om individuele vragen van inwoners te beantwoorden.

Dat is juridisch verklaarbaar.

Politiek verdient het discussie.

Want de gemeenteraad is geen hobbyclub die toevallig gebruikmaakt van de raadszaal.

Het is het hoogste democratisch gekozen orgaan van de gemeente.

En wie daarin plaatsneemt, neemt een publieke verantwoordelijkheid op zich.

Dat betekent niet dat iedere inwoner recht heeft op onbeperkte persoonlijke aandacht.

Het betekent ook niet dat een raadslid iedere boze e-mail moet beantwoorden of zich iedere avond aan eindeloze discussies moet onderwerpen.

Maar wanneer een redactie een inhoudelijke vraag voorlegt en gelegenheid biedt om die publiekelijk te beantwoorden, dan is een reactie op zichzelf geen onredelijke verwachting.

Zelfs wanneer het antwoord luidt:

'Wij kiezen ervoor hier niet op in te gaan, om de volgende reden.'

Kijk.

Een standpunt.

Een uitleg.

Drie zinnen.

De democratie overleeft het.

En de inwoner weet waar hij aan toe is.

**De vergoeding voor volksvertegenwoordiging komt uit publieke middelen. De bereidheid om politieke keuzes toe te lichten zou daarom niet uitsluitend afhankelijk moeten zijn van persoonlijke voorkeuren over de gesprekspartner.**

### De Antwoordmeter: straks wordt zichtbaar wat er werkelijk gebeurt

En daarom gaat De Knipoog het anders aanpakken.

Geen eindeloze discussies over wat partijen vermoedelijk bedoelen.

Geen subjectieve lijstjes met aardige en onaardige fractievoorzitters.

Geen politieke strafpunten voor een standpunt dat de redactie niet bevalt.

Maar een openbare Antwoordmeter.

Per fractie.

Per vraag.

Met verzenddatum, reactietermijn, eventuele herinneringen, ontvangen reacties en de vermelding wanneer geen antwoord is ontvangen.

Dan kan de inwoner zelf zien wat er gebeurt.

Want misschien zijn er fracties die keurig antwoorden.

Misschien zijn er vragen die niet zijn aangekomen.

Misschien hebben sommige fracties om legitieme redenen meer tijd nodig.

Misschien verschilt de opvatting over de werkwijze van De Knipoog.

Dat kan allemaal zichtbaar worden gemaakt.

Maar dan worden ook de gevallen zichtbaar waarin een vraag aantoonbaar is ontvangen, de reactietermijn is verstreken en een inhoudelijk antwoord uitblijft.

En dan kan een fractie niet meer volstaan met de algemene verzekering dat zij altijd openstaat voor inwoners.

Dan ligt er een concrete vraag.

Een concrete datum.

En een concrete reactie — of het ontbreken daarvan.

**De mooiste eigenschap van transparantie is dat je er niet over hoeft te discussiëren wanneer je de feiten gewoon kunt laten zien.**

Dat is wellicht ook de reden waarom het woord zo aantrekkelijk is in verkiezingsprogramma's en soms zo ongemakkelijk wordt zodra iemand het daadwerkelijk toepast.

### Een raadslid hoeft geen hekel aan kritische vragen te hebben om ze toch te ontwijken

Nog even een belangrijk onderscheid.

Niet antwoorden betekent niet automatisch dat iemand bang is voor de inhoud.

Het betekent niet automatisch dat iemand iets te verbergen heeft.

Het betekent niet automatisch dat verkiezingsbeloften bewust onwaar zijn.

Daarvoor zou veel meer bewijs nodig zijn.

Maar het betekent ook niet dat het uitblijven van een reactie zonder gevolgen voor het publieke oordeel hoeft te blijven.

Een politicus mag besluiten een vraag niet te beantwoorden.

Een journalist mag besluiten dat besluit zichtbaar te maken.

Een inwoner mag zich vervolgens afvragen wat die keuze zegt over de bereikbaarheid van zijn vertegenwoordiger.

Dat is geen intimidatie.

Dat is geen aanval op de democratie.

**Dat ís democratische controle.**

En daarbij past een ongemakkelijke constatering:

Wie herhaaldelijk spreekt over openheid en verbinding, schept verwachtingen die verder gaan dan het vriendelijk begroeten van inwoners op een verkiezingsmarkt.

Wie zegt te willen luisteren, moet er rekening mee houden dat inwoners daadwerkelijk iets te vertellen hebben.

En wie belooft dichtbij de burger te staan, kan verrast worden wanneer die burger ineens heel dichtbij komt met een concrete vraag.

### Beste fractievoorzitters, de microfoon staat aan

Daarom nog één keer rechtstreeks aan de zeven fractievoorzitters.

Mark de Lange.

Annerieke Kisjes.

Sharon Lubbersen.

Andrea Oosting-Klock.

Wilco Bos.

Anke Buurman-Kuiper.

Tim Smit-Brouwer.

U hoeft het niet eens te zijn met De Knipoog.

U hoeft de redactie niet aardig te vinden.

U hoeft geen persoonlijk kennismakingsgesprek te willen.

U mag kritiek hebben op onze werkwijze.

U mag fouten aanwijzen.

U mag een vraag suggestief vinden.

U mag zelfs schrijven dat De Knipoog een bijzonder irritant platform is dat veel te veel vragen stelt.

Dat is uw goed recht.

Maar laten we dan wel het onderscheid blijven maken tussen kritiek op een platform en een antwoord op de politieke kwestie die aan u wordt voorgelegd.

Want een vraag over parkeerbeleid verandert niet door de identiteit van de redacteur.

Een discussie over verkiezingsbeloften verdwijnt niet door opmerkingen over kunstmatige intelligentie.

Een stemverklaring in de gemeenteraad wordt niet anders omdat de vraagsteller geen zin heeft om op maandagavond koffie te komen drinken.

En een inwoner is niet minder inwoner omdat hij een vraag stelt via een onafhankelijk platform.

De Knipoog zal iedere fractie dezelfde gelegenheid blijven bieden om te reageren.

Niet omdat de redactie recht heeft op uw aandacht.

Maar omdat inwoners belang hebben bij de mogelijkheid om uw standpunten te vergelijken.

**Het podium is er. De vragen liggen er. De antwoorden zijn aan u.**

### Tot slot: misschien moeten we de verkiezingsprogramma's maar herschrijven

Misschien is het tijd voor wat eerlijkere verkiezingstaal.

Niet langer:

'Wij staan midden in de samenleving.'

Maar:

'Wij staan midden in de samenleving, bij voorkeur op een plek waar vooraf een afspraak voor is gemaakt.'

Niet:

'Wij luisteren naar iedere inwoner.'

Maar:

'Wij luisteren graag, mits de vraag niet te specifiek is.'

Niet:

'Wij zijn transparant.'

Maar:

'Wij zijn transparant over de voorwaarden waaronder wij mogelijk transparant willen zijn.'

Niet:

'Wij gaan graag met u in gesprek.'

Maar:

'Wij gaan graag met u in gesprek over de vraag onder welke voorwaarden wij met u in gesprek willen gaan.'

En de mooiste slogan bewaren we natuurlijk voor de coalitie:

**'Meedoen en doorpakken — de vragen nemen we mee, de antwoorden bekijken we nog.'**

Dan weet de inwoner in ieder geval wat hij kan verwachten.

Want het meest wrange aan de hele discussie is niet dat politieke partijen vragen mogen weigeren.

Dat mogen ze.

Het meest wrange is de afstand die kan ontstaan tussen de fraaie publieke woorden over burgerbetrokkenheid en de praktische bereidheid om een concrete politieke vraag schriftelijk te behandelen.

Daar zou iedere fractie, ongeacht politieke kleur, zichzelf kritisch op mogen bevragen.

Niet op maandagavond.

Niet achter gesloten deuren.

Niet uitsluitend na een persoonlijke kennismaking.

Maar gewoon openbaar, waar inwoners kunnen meelezen.

En voor wie zich nu afvraagt waarom De Knipoog blijft doorvragen, is het antwoord eenvoudig.

Omdat verkiezingsbeloften geen decorstukken zijn.

Omdat publieke functies verantwoordelijkheid met zich meebrengen.

Omdat een goed geïnformeerde inwoner geen hinderlijke afwijking is, maar precies wat een democratie nodig heeft.

En omdat een politieke vraag niet vanzelf verdwijnt wanneer de fractie liever een andere vraag bespreekt.

**Beste politiek van Harderwijk: u hoeft De Knipoog niet serieus te nemen omdat u de redacteur kent. U mag de vragen serieus nemen omdat de onderwerpen de inwoners aangaan die u vertegenwoordigt.**

De Antwoordmeter gaat daarom niet meten hoeveel mooie woorden een partij gebruikt.

Die kan iedereen zelf in de verkiezingsprogramma's terugvinden.

Hij gaat zichtbaar maken welke antwoorden daadwerkelijk zijn gepubliceerd en welke vragen nog openstaan.

En misschien levert dat uiteindelijk de meest ongemakkelijke verkiezingsfolder van allemaal op.

Geen dure fotografie.

Geen gelikte slogan.

Geen kandidaat met opgestroopte mouwen voor een bouwplaats.

Gewoon een overzicht.

**Vraag gesteld. Datum bekend. Reactie ontvangen: ja of nee.**

Soms kan een lege tabel meer vertellen dan dertig pagina's verkiezingsproza.

En mocht een fractievoorzitter daar bezwaar tegen hebben?

Geen probleem.

De Knipoog staat altijd open voor een inhoudelijke reactie.

Zelfs per e-mail.

Zonder kennismakingsgesprek.

Zonder identiteitsonderzoek.

En zonder de vraag of het antwoord misschien door AI is geschreven.

**De Knipoog van Harderwijk**

*Waar de vragen niet verdwijnen omdat de politiek liever over de afzender praat.*

---

*Redactionele verantwoording: deze column bevat feiten, citaten uit aan de redactie bekende correspondentie, politieke kritiek en herkenbaar als zodanig bedoelde satire. Niet iedere fractie heeft dezelfde reactie gegeven of aantoonbaar geweigerd te antwoorden. De Knipoog biedt alle betrokken fracties gelegenheid tot wederhoor en publiceert ontvangen inhoudelijke reacties en feitelijke correcties.*